Eetontwikkeling bij jonge kinderen

Je baby weigert de fles, je kind duwt de lepel weg of spuugt stukjes uit. Je peuter eet héél selectief.

Misschien denk je: Eet mijn kind wel goed? Is dit nog normaal?

Je bent niet de enige! Veel ouders twijfelen over het eten van hun baby of peuter.

Het lastige hieraan is: elk kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. Het is niet zo makkelijk te zeggen wat nog normaal is of wanneer je actie moet ondernemen.

Op deze pagina krijg je overzicht. Je leert hoe eetontwikkeling verloopt en wat jij vandaag al kunt doen.

In het kort:

• Eetontwikkeling verloopt in stappen: melk → hapjes → stukjes → kauwen → zelfstandig eten en drinken. Elk kind ontwikkelt in eigen tempo.
• Begin met lepelvoeding tussen 4 en 6 maanden. Let op signalen zoals interesse in eten en goede houding.
• Start met stukjes rond 6–8 maanden. Wacht niet te lang, oefenen is belangrijk.
• Kieskeurig eten bij peuters is vaak normaal. Maak eten ontspannen en zonder druk.
• Twijfel je of is er stress of weinig vooruitgang? Vraag op tijd hulp bij eetproblemen.

Hoe verloopt de eetontwikkeling?

Een kind leert eten door veel te oefenen. De mijlpalen volgen zichzelf snel op in het eerste jaar van een baby!

Elke fase bouwt voort op de vorige:

• melk drinken (uit borst of fles)
• gladde hapjes eten van een lepel
• zachte stukjes verwerken
• leren kauwen
• zelfstandig eten en drinken

Het ene kind heeft hier meer moeite mee dan het andere kind. Ik zeg weleens dat sommige kinderen natuurtalentjes en anderen hebben wat meer tijd nodig. Dat betekent helemaal niet dat er iets aan de hand is! Sommige kinderen hebben gewoon meer oefening nodig om de skills onder de knie te krijgen. En dat is helemaal niet erg! Jij kunt je kind helpen om het tóch positief te houden. Plezier hebben in eten is op de lange termijn het allerbelangrijkste! Het geeft helemaal niks als je baby een paar maanden later de overstap maakt van melk naar vaste voeding.

Van borstvoeding naar fles

Soms wil je overstappen van borstvoeding naar de fles. Of een moeder wil haar werk combineren met borstvoeding. Dan komt vaak de vraag:
hoe zorg ik dat mijn baby óók goed uit de fles leert drinken?

Bij borstvoeding in combinatie met de fles zie je vaak:

• weigeren van de fles / niet snappen hoe de fles werkt
• huilen bij het aanbieden van de fles
• kleine beetjes drinken uit de fles

Praktische tips:

• begin tussen de 4 en 6 weken na de geboorte te oefenen met een flesje
• oefen regelmatig, zodat je kindje niet vergeet hoe de fles werkt
• kies een fles die jij handig vindt, maar wissel niet te vaak van fles.

Bekijk ons artikel over oefenen met de fles:
[volgt]
Bekijk ons artikel over ‘Wat doe je als een borstgevoede baby niet uit de fles drinkt‘?

Van melk naar lepel

Op een gegeven moment start je baby met hapjes eten. De vraag is vaak: wanneer begin je met lepelvoeding?

Je begint met hapjes tussen de 4 en 6 maanden. Kijk vooral naar je eigen kind.

Let op signalen:

• interesse in eten
• het hoofd goed in het midden kunnen houden tijdens liggen in een stoeltje
• de ergste krampjes zijn afgenomen

Praktische tips:

• maak de voeding in het begin helemaal glad
• gebruik een smal, plat lepeltje
• varieer met verschillende smaken

Meer weten? Lees ons artikel ‘Wanneer begin je met lepelvoeding? Alles wat je moet weten.‘

Van glad naar stukjes

Veel ouders vinden dit spannend: voor het eerst stukjes (of stukken) eten geven.
Tussen de 6 en 8 maanden start je met zachte stukjes. Wacht je te lang? Dan wordt het lastiger om het te leren. Baby’s hebben namelijk een transverse tongreflex, die hen helpt bij het leren eten van stukjes.

Je ziet soms:

• kokhalzen
• stukjes uitspugen
• alleen glad willen eten

Praktische tips:

• begin met makkelijk kauwbaar voedsel
• zachte, pletbare structuren of smeltbare voeding zijn makkelijk kauwbaar
• je kunt kleine stukjes voeren, of je kind zelf vuistgrote stukken laten eten

Leren kauwen

Kauwen is een motorisch vaardigheid. Daarom moet je kind vooral veel en vaak oefenen om het te leren.

Hoe leert een kind kauwen?

• er komt voedsel in de mond en de tong brengt het voedsel tussen de kaken
• in het begin sabbelt je kind nog grotendeels
• na oefenen op verschillende structuren, zie je echt kauwen ontstaan

Praktische tips:

• geef voedingsmiddelen die je kind al kán eten
• af en toe kokhalzen hoort bij het leerproces
• schrik niet als je kind het voedsel in het begin nog uit de mond laat vallen na het kauwen

Drinken uit beker of rietje

Rond de 10 maanden, wil je langzaamaan beginnen met afbouwen van de flesjes. Je wilt je kindje leren drinken uit een beker.

Praktische tips:

• begin met oefenen met een beker, wanneer je kindje zelfstandig kan zitten
• een speciale peuterbeker kan handig zijn voor de overgang van fles naar beker
• drinken uit de beker vergt oefening

Bekijk onze rietjesbekertest (€2,99) en de RVS rietjesbekertest. Of koop de cursus Boost de mondmotoriek van je kind, waar je een overzicht krijgt van alle soorten peuterbekers.

Wat is normaal eetgedrag?

Vanaf ongeveer 15-18 maanden worden veel kinderen kieskeuriger. Het hoort bij de normale ontwikkeling. Je peuter heeft minder voedingsstoffen nodig dan een baby en door neofobie (angst voor onbekend eten) kan eten spannend zijn als het er anders uitzien dan je kind gewend is.

Wat kun je zelf al doen:

• Maak het eetmoment gezellig en besteed weinig aandacht aan wat er wordt gegeten
• Zorg dat je kind altijd iets te kiezen heeft tijdens de maaltijd
• Laat je kind zelf bepalen óf en hoeveel het wil weten, jij bepaalt wat er op tafel staat

Praktische tips:

• Bied bij elke maaltijd uit elk deel van de Schijf van 5 iets aan. Dus bijvoorbeeld ook wat fruit of rauwkost bij de lunch.
• Eet in het bijzijn van je kind, zodat je het goede voorbeeld geeft.

Fases in eetontwikkeling

Leren eten gaat zelden in een rechte lijn. De ontwikkeling gaat soms met sprongen en soms staat het even stil. Zeker als je kind veel nieuwe dingen leert of juist ziek is geweest. Soms vraag je je misschien af: Is dit een fase of een probleem?

Een fase herken je vaak aan:

• een tijdelijke terugval
• wisselende dagen
• geen stress bij het kind

Een probleem zie je bij:

• langdurig weigeren
• spanning of angst bij de ouder of het kind
• weinig vooruitgang

Praktische tips:

• kijk naar het geheel, niet één dag
• vertrouw je gevoel
• trek op tijd aan de bel

Wat kun je zelf doen?

Twijfel je over de eet- en drinkontwikkeling van je kind? Blijf er niet te lang mee rondlopen.
Je kunt hier hulp bij krijgen! Veel mensen hebben nog nooit gehoord van preverbale logopedie. Maar een preverbaal logopedist is helemaal gespecialiseerd in drinken, eten en mondmotoriek van jonge kinderen.

Kijk welke stap bij jou past:

• Meer informatie over eten en drinken lezen (bijv. op de website van het Voedingscentrum)
• Stel je vraag over je kind bij het consultatiebureau
• Verzamel kennis over het ondewerp door een online cursus, bekijk de cursussen van de Volmondig Academy
• Of vraag persoonlijk advies

Bij Volmondig Logopedie vind je betrouwbare hulp. Je kunt je kind aanmelden via deze link.
We helpen je persoonlijk en met volle aandacht.