Je zit met je baby op schoot te eten. Je baby kijkt aandachtig mee en grijpt misschien zelfs naar je lepel. En dan denk je: Is dit het moment? Kan ik al starten met hapjes?
Je hoort verschillende adviezen en dat maakt het verwarrend. In dit blog geef ik je een helder antwoord, zodat jij met vertrouwen kunt starten met hapjes bij je baby.
In het kort:
- Start met lepelvoeding tussen 4 en 6 maanden. Kijk vooral naar signalen van je baby.
- Let op tekenen van klaar zijn: interesse in eten, mond openen, hoofd goed recht houden.
- Begin klein: 1–2 theelepels gladde hapjes, naast de melkvoeding. Oefenen staat centraal.
- Wacht niet langer dan 6 maanden. Te laat starten maakt leren eten lastiger.
- Volg je baby: stop bij afkeer, maak het gezellig en bouw rustig op.
Wanneer begin je met lepelvoeding?
De meeste baby’s zijn tussen 4 en 6 maanden toe aan lepelvoeding.
Maar, leeftijd is niet het belangrijkste. Kijk voor naar je baby. Is je baby er klaar voor? Dan kun je rustig beginnen met heel kleine hoeveelheden tussen de 4 en 6 maanden. Wacht niet langer dan tot 6 maanden, want dan kan leren eten lastiger worden.
Waarom lijkt het advies soms tegenstrijdig?
Je hoort vaak twee dingen:
Dat lijkt misschien tegenstrijdig. De World Health Organization (WHO) adviseert: geef tot 6 maanden uitsluitend melk. Het Voedingscentrum en consultatiebureau in Nederland zeggen: start tussen 4 en 6 maanden.
Hoe zit het dan? Beiden bedoelen nagenoeg hetzelfde:
Je baby hoeft dus niet meteen te eten. Je baby begint met léren eten.
Hoe weet je of je baby er klaar voor is?
Let op deze signalen:
Zie je dit? Dan kun je starten.
Zie je dit nog niet? Wacht nog even. Maar begin wel uiterlijk als je baby 6 maanden is.
Hoe begin je met lepelvoeding?
Begin met kleine hapjes. Eén of twee theelepeltjes is al voldoende.
Zo pak je het aan:
Veelgemaakte fouten en twijfels
Te vroeg starten:
Je baby is nog niet klaar, met als gevolg frustratie of weigeren. Het wordt geen positieve ervaring.
Te lang wachten:
Na 6 maanden is het goed om te gaan oefenen. Er is een gevoelige leeftijd voor het leren eten en die ligt tussen 4 en 12 maanden.
Te snel opbouwen in hoeveelheden:
Melk mag de hoofdvoeding zijn tot 12 maanden. Er is dus geen haast met het vervangen van melkvoedingen. Laat eten leuk zijn, en om te oefenen. Focus in het begin nog niet op de hoeveelheid.
Praktische tips
* Begin klein
Geef kleine hapjes: 1 of 2 theelepeltjes is al genoeg
* Varieer
Geef verschillende smaken, bijvoorbeeld dingen die je zelf ook eet
* Volg je baby
Draait je baby weg? Stop dan. Ga op een ander moment weer verder.
* maak het gezellig
Samen eten werkt beter!
Hoe past dit binnen de eetontwikkeling?
Lepelvoeding is een belangrijke stap. Je kind gaat van zuigen, naar meer bewust doorslikken. Je baby leert ook om de lippen te gebruiken om af te happen.
Hierna volgen:
Wil je het grotere plaatje snappen?
Lees dan ook onze pagina over eetontwikkeling.
Wil je hier stap voor stap hulp bij?
Twijfel je nog?
Of merk je dat het niet soepel gaat?
In de Hapklare oudercursus word je stap voor stap geholpen door Maaske (preverbaal logopedist).
Je leert:
Bekijk de Hapklare oudercursus van Volmondig Logopedie
Wekelijks zien wij in onze praktijk baby’s die niet meer snappen hoe ze uit de fles moeten drinken. Dat geeft vaak veel stress. Er zijn ook nog steeds ouders die van niemand hebben gehoord dat je tijdig moet gaan oefenen met het flesje.
Dit probleem is vaak te voorkomen, wanneer je goed weet hoe je kunt oefenen met de fles.
Geef je borstvoeding? Dan zijn dit handige tips.
Wat is een handig moment om te oefenen?
Hoe kom je aan melk om mee te oefenen?
Welke fles kun je het beste gebruiken?
Wat kun je doen als het flesje niet goed lukt?
Lees ons artikel ‘Wat kun je doen als je borstgevoede baby de fles weigert?’
Je baby weigert de fles, je kind duwt de lepel weg of spuugt stukjes uit. Je peuter eet héél selectief.
Misschien denk je: Eet mijn kind wel goed? Is dit nog normaal?
Je bent niet de enige! Veel ouders twijfelen over het eten van hun baby of peuter.
Het lastige hieraan is: elk kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. Het is niet zo makkelijk te zeggen wat nog normaal is of wanneer je actie moet ondernemen.
Op deze pagina krijg je overzicht. Je leert hoe eetontwikkeling verloopt en wat jij vandaag al kunt doen.
In het kort:
- Eetontwikkeling verloopt in stappen: melk → hapjes → stukjes → kauwen → zelfstandig eten en drinken. Elk kind ontwikkelt in eigen tempo.
- Begin met lepelvoeding tussen 4 en 6 maanden. Let op signalen zoals interesse in eten en goede houding.
- Start met stukjes rond 6–8 maanden. Wacht niet te lang, oefenen is belangrijk.
- Kieskeurig eten bij peuters is vaak normaal. Maak eten ontspannen en zonder druk.
- Twijfel je of is er stress of weinig vooruitgang? Vraag op tijd hulp bij eetproblemen.
Een kind leert eten door veel te oefenen. De mijlpalen volgen zichzelf snel op in het eerste jaar van een baby!
Elke fase bouwt voort op de vorige:
Het ene kind heeft hier meer moeite mee dan het andere kind. Ik zeg weleens dat sommige kinderen natuurtalentjes en anderen hebben wat meer tijd nodig. Dat betekent helemaal niet dat er iets aan de hand is! Sommige kinderen hebben gewoon meer oefening nodig om de skills onder de knie te krijgen. En dat is helemaal niet erg! Jij kunt je kind helpen om het tóch positief te houden. Plezier hebben in eten is op de lange termijn het allerbelangrijkste! Het geeft helemaal niks als je baby een paar maanden later de overstap maakt van melk naar vaste voeding.
Soms wil je overstappen van borstvoeding naar de fles. Of een moeder wil haar werk combineren met borstvoeding. Dan komt vaak de vraag:
hoe zorg ik dat mijn baby óók goed uit de fles leert drinken?
Bij borstvoeding in combinatie met de fles zie je vaak:
Praktische tips:
Bekijk ons artikel over oefenen met de fles:
[volgt]
Bekijk ons artikel over ‘Wat doe je als een borstgevoede baby niet uit de fles drinkt‘?
Op een gegeven moment start je baby met hapjes eten. De vraag is vaak: wanneer begin je met lepelvoeding?
Je begint met hapjes tussen de 4 en 6 maanden. Kijk vooral naar je eigen kind.
Let op signalen:
Praktische tips:
Meer weten? Lees ons artikel ‘Wanneer begin je met lepelvoeding? Alles wat je moet weten.‘
Veel ouders vinden dit spannend: voor het eerst stukjes (of stukken) eten geven.
Tussen de 6 en 8 maanden start je met zachte stukjes. Wacht je te lang? Dan wordt het lastiger om het te leren. Baby’s hebben namelijk een transverse tongreflex, die hen helpt bij het leren eten van stukjes.
Je ziet soms:
Praktische tips:
Kauwen is een motorisch vaardigheid. Daarom moet je kind vooral veel en vaak oefenen om het te leren.
Hoe leert een kind kauwen?
Praktische tips:
Rond de 10 maanden, wil je langzaamaan beginnen met afbouwen van de flesjes. Je wilt je kindje leren drinken uit een beker.
Praktische tips:
Bekijk onze rietjesbekertest (€2,99) en de RVS rietjesbekertest. Of koop de cursus Boost de mondmotoriek van je kind, waar je een overzicht krijgt van alle soorten peuterbekers.
Vanaf ongeveer 15-18 maanden worden veel kinderen kieskeuriger. Het hoort bij de normale ontwikkeling. Je peuter heeft minder voedingsstoffen nodig dan een baby en door neofobie (angst voor onbekend eten) kan eten spannend zijn als het er anders uitzien dan je kind gewend is.
Wat kun je zelf al doen:
Praktische tips:
Leren eten gaat zelden in een rechte lijn. De ontwikkeling gaat soms met sprongen en soms staat het even stil. Zeker als je kind veel nieuwe dingen leert of juist ziek is geweest. Soms vraag je je misschien af: Is dit een fase of een probleem?
Een fase herken je vaak aan:
Een probleem zie je bij:
Praktische tips:
Twijfel je over de eet- en drinkontwikkeling van je kind? Blijf er niet te lang mee rondlopen.
Je kunt hier hulp bij krijgen! Veel mensen hebben nog nooit gehoord van preverbale logopedie. Maar een preverbaal logopedist is helemaal gespecialiseerd in drinken, eten en mondmotoriek van jonge kinderen.
Kijk welke stap bij jou past:
Bij Volmondig Logopedie vind je betrouwbare hulp. Je kunt je kind aanmelden via deze link.
We helpen je persoonlijk en met volle aandacht.
Ademen door de neus is gezonder, voor iedereen. Dus ook voor je baby. Toch zie je misschien dat je baby soms de mond open heeft. Is dit een probleem?
Hier kun je op letten:
Wat kun je zelf doen:
Sluit de mond van je baby wanneer je hem ziet liggen met open mond. Je mag dit steeds blijven herhalen. Het kan een tijd duren, maar uiteindelijk zal je baby leren dat de mond dicht hoort.
Heeft je baby óók problemen met drinken? Of maak je je zorgen? Dan is er mogelijk wel iets aan de hand met de mondmotoriek. Een preverbaal logopedist kan met je meekijken. Volmondig Logopedie heeft locaties in Nijmegen, Lent, Arnhem, Tiel, Druten en Cuijk.
En op www.nvpl.nl staat een zoekkaart waar je in heel Nederland een preverbaal logopedist kunt vinden bij jou in de buurt.
De overgang van melk naar hapjes en van hapjes naar stukjes, is even wennen voor je baby. In het begin zal hij soms kokhalzen. De kokhalsreflex is een beschermingsreflex, die eigenlijk waarschuwt: “pas op, er zit iets op mijn tong wat ik misschien niet kan doorslikken. “. De keel trekt samen en de tong maakt bewegingen naar voren, om het eten weer terug naar voren te duwen. Zo kan je baby het uitspugen of opnieuw proberen door te slikken.
Na een tijdje oefenen, leert je baby. Zo weet zijn lijf ook steeds beter wanneer het nodig is om te kokhalzen en wanneer niet. Meer dan de helft van de baby’s kokhalst in het begin als hij iets nieuws eet. Na een maand kokhalzen de meeste baby’s nauwelijks meer.
Als je baby kokhalst, help je hem het beste door zelf rustig te blijven. Zijn lijfje doet het werk, jij hoeft niets te doen. Het ziet er niet prettig uit, maar het is niet gevaarlijk. Je kunt het zien als een nuttig leerproces.
Soms is het wel verstandig om hulp in te schakelen, als je baby veel kokhalst. Zoek hulp van een preverbaal logopedist als:
Bij Volmondig Logopedie kun je terecht in Nijmegen, Lent, Tiel, Arnhem, Druten en Cuijk of online. Je kunt je kind aanmelden via deze link.
Op www.nvpl.nl vind je een zoekkaart om een preverbaal logopedist in jouw buurt te vinden.
De fopspeen. Een fantastisch hulpmiddel voor baby’s, maar niet meer zo goed voor de mondmotoriek en de tandjes van je peuter.
Afscheid nemen van de speen is niet altijd makkelijk. Je kind wil niet slapen zonder speen. Bij het afleren van de speen, huilt je peuter. Gevoelsmatig weet je zelf wel wanneer de tijd rijp is om de speen te gaan afbouwen. Kies een periode waarin je tijd hebt om je kind extra te troosten. Op de website van Volmondig Logopedie staan meerdere artikelen over de fopspeen en ook op Instagram (@maaske_volmondiglogopedie) vind je veel informatie.
Stoppen met de fopspeen kan op een positieve manier! Het boek Silas slaapt zonder speen helpt hierbij.
In dit vrolijke boek wordt de fopspeen niet veroordeeld. Het kind wordt juist enthousiast gemaakt voor alles wat hij kan met zijn mond zónder speen.
Samen met je kind probeer je alles uit. Zo werkt het boek heel verbindend en kindgericht. Er zit ook een kalender bij (met stickers!), zodat je kind duidelijk ziet wanneer de speen weggaat. Voorspelbaarheid helpt voor peuters.
Al vele peuters zijn dankzij dit boek gestopt met de speen. En veel kinderen willen het boek daarna nog heel vaak lezen!
Bestel het boek voor € 14,95 via deze link: https://www.volmondiglogopedie.nl/webshop
Ik heb de Ardo Melia (2 stuks – dubbelzijdig) kolf voor jullie uitgetest en ik ben er dik tevreden over!!
Ik ben nog van de generatie die kolfde met twee schelpen en twee slangen naar één motor. Eén hand vrijspelen lukte nog net, maar zonder stopcontact was ik nergens (2015).
En eerlijk: ik moest wel even wennen aan de handsfree kolf. Bij de Melia maak je de motor aan de schelp vast en stop je de hele unit in je BH. Ik moest even prutsen zodat ze bleven zitten. Maar de BH-verlengbandjes (die bij de kolf zitten!) waren de oplossing,
Je hoeft niet voorover te leunen terwijl je kolft: zelfs als ik onderuit zak op de bank, eindigt de melk netjes in de schelp, super handig!
Als lactatiekundige weet ik dat de kolfschelpen voor de meeste vrouwen veel te groot zijn. Maar bij de Melia zitten twee inzetstukjes van 19 mm die perfect zijn voor mij.
Opladen gaat met de standaard usb-C-kabel die overal in je huis ligt. (Maar er zitten er ook twee in de doos) en de accu gaat echt lang mee!
Melk overgieten in een flesje (als ik klaar ben) lukt echt zonder een druppel te knoeien, super handig!
Een kolf schoonmaken vind ik altijd wel een beetje gedoe, want het zijn gewoon meerdere onderdelen en je moet ‘m daarna weer in elkaar zetten. Maar bij de Melia gaat dat verder ook gewoon soepel. (Tip: maak je partner hiervoor verantwoordelijk 😉)
Oja en misschien wel het belangrijkste: ik ben zó klaar met kolven en mijn opbrengst is dikke prima! Het opvangreservoir is lekker groot (180 ml) dus het stroomt niet zomaar over als je even niet oplet.
Ik had de handleiding niet volledig gelezen toen ik begon, maar ik had wel succesvol gekolfd. Dus het apparaat werkt intuïtief.
P.S. Ik heb zelf om deze kolfapparaten gevraagd, heb ze gekregen in ruil voor 2 posts met mijn eerlijke mening.
Prijs voor een dubbele kolf (januari 2026): €179,00 – €199,00
Beschikbare maten borstschilden: 17mm, 19mm, 24mm, 27mm.
(Meegeleverd is 24mm met 19mm inzetstukjes).
Een hapje nemen van de lepel, lijkt misschien simpel. Maar voor je baby is het een hele mijlpaal. Er gebeurt van alles in dat kleine mondje én in zijn hoofdje. En jij mag dat van dichtbij meemaken.
Sta je weleens stil bij wat een kind allemaal leert als hij gaat eten van een lepel? Het is echt razend knap. Kijk maar:
Eten van een lepel vraagt samenwerking van het hele lijf
En dan moet hij nog zijn mond openen op het juiste moment. Dat vraagt aandacht en controle.
Mondmotoriek in actie
Wat er in het mondje gebeurt, is al helemaal indrukwekkend:
En dat allemaal in een paar seconden!
Eten is ook topsport voor de hersenen
Je baby moet:
En dan is het ook nog eens een sociaal moment. Je maakt oogcontact, praat tegen hem, moedigt hem aan.
Eten is dus niet alleen motorisch, maar ook sensorisch en emotioneel spannend.
Je kind leert dus véél, en hij leert het stap voor stap!
Eten van een lepel is geen trucje. Het is een vaardigheid die je kind stap voor stap ontwikkelt, als hij eraan toe is.
Het leerproces gaat met horten en stoten, dat hoort erbij.
Wanneer is je baby er klaar voor?
Meestal rond de 4 tot 6 maanden. Je ziet dan dat je baby:
Dan kun je rustig starten met oefenen.
Soms lukt het niet vanzelf
Soms gaat het eten van een lepel moeilijk:
Dan is het slim om advies te vragen. Eten hoort leuk te zijn. Als jij je zorgen maakt, kijk ik graag even met je mee.
Maak een afspraak voor een consult: www.volmondiglogopedie.nl/aanmeldformulier
Fopspeen afbouwen bij je baby (6–12 maanden)
Gebruikt jouw baby een fopspeen om te slapen of rustig te worden? Dan vraag je je misschien af: wanneer is het tijd om ermee te stoppen? En vooral: hoe doe je dat zonder strijd of tranen?
Tussen 6 en 12 maanden is een goed moment om af te bouwen. Je baby heeft dan minder zuigbehoefte en is nog niet sterk gehecht aan de speen.
Wacht je langer, dan wordt stoppen moeilijker. Je kind hecht zich dan meer aan gewoontes en routines en protesteert misschien tegen het afbouwen.
Waarom stoppen belangrijk is
Langdurig speengebruik kan de mondontwikkeling beïnvloeden:
Door op tijd te stoppen, geef je de mond ruimte om goed te groeien.
Zo bouw je de speen af – 5 tips:
Wat als het lastig is?
Soms reageert je baby heftig. Dat is niet gek. Misschien is je kind moe, ziek of zit in een sprong. Geef het tijd. Vraag zo nodig hulp van een logopedist, tandarts of mondhygiënist.
Extra hulp nodig?”
Vraag je tandarts, mondhygiënist of een logopedist om hulp.
De mondmotoriek van je kind verbeteren?
In mijn online cursus ‘BOOST de mondmotoriek van je kind’ leer je stap voor stap hoe je de speen afbouwt. Zonder strijd. Met aandacht voor mondmotoriek.
Je krijgt:
👉 duidelijke video’s
👉 praktische tips en oefeningen
👉 rust in je hoofd
👉 een plan dat past bij jouw kind
Bekijk de cursus:
https://www.volmondigacademy.nl/oudercursusmondmotoriek
Soms verlopen de voedingsmomenten met de fles helemaal niet plezierig. Je baby weigert vaak, hij huilt bij het drinken van de fles. Of hij stopt veel te snel en weigert verder te drinken.
Bij een flesaversie probeert je baby het drinken uit de fles te vermijden, omdat hij het een onplezierige of stressvolle situatie vindt. Het gaat om baby’s die fysiek gezien wel uit een fles zouden kúnnen drinken.
Een aversie houdt in dat een voorwerp of situatie wordt vermeden omdat het wordt geassocieerd met een onplezierige, stressvolle of pijnlijke stimulus.
Als je dit bij je baby merkt, kan hij een flesaversie hebben.
Signalen van een mogelijke flesaversie zijn:
– Je kunt enkel nog in één houding voeden, of in een bepaalde (donkere) kamer
– Je baby drinkt het liefst slapend, of alléén nog maar slapend
– Je baby maakt geen oogcontact tijdens het drinken
– Je baby neemt een paar slokken, maar draait dan zijn hoofd weg en gaat huilen of overstrekken
– Er is een vermoeden van koemelkallergie, maar het gaat niet beter na de overstap op hypoallergene voeding
Wat doet een logopedist bij een flesaversie?
– Bekijken wat de mogelijke onderliggende oorzaken van de flesaversie zijn
– In overleg met anders zorgverleners mogelijke medische oorzaken van de flesaversie uitsluiten
– Observeren of er sprake is van een voedingsprobleem of een mondmotorisch probleem
– Een plan maken om van de voedingen met je baby weer een PLEZIERIG moment te maken
Ben je een ouder en vermoed je een flesaversie bij je kind? Je kunt je aanmelden voor een consult (ook online is mogelijk) via het aanmeldformulier of een logopedist zoeken bij je in de buurt via de website van de NVPL.
Ben je logopedist? Dan kun je meer leren over het behandelen van een flesaversie door de Masterclass Flesacceptatie te volgen, een online cursus voor preverbaal logopedisten. Meer informatie: https://www.volmondigacademy.nl/masterclass-flesacceptatie
#volmondig #logopedie #onlinecursus #flesaversie #preverbalelogopedie #flesweigeren #flesvoeding #babyfles
Volmondig Logopedie is gewaardeerd op ZorgkaartNederland. Bekijk alle waarderingen of plaats een waardering