Artikelen

Hier vind je artikelen over allerlei onderwerpen die te maken hebben met drinken, eten en communiceren bij kinderen tussen 0 en 2 jaar.

Op ons Instagramaccount vind je nog meer interessante posts en verhalen, ook in de highlights: @maaske_volmondiglogopedie

situs toto bo toto situs togel situs togel bet togel bo togel toto slot rtp slot situs togel rtp slot situs togel situs togel toto dana rtp slot situs toto bo togel situs toto rtp slot bo togel rtp slot situs togel situs togel togel pulsa toto dana bo togel situs togel bandar togel situs toto rtp slot bo togel situs togel deposit dana situs toto rtp slot situs togel situs toto toto slot situs togel toto togel situs togel slot toto bo togel rtp slot togel online bo togel toto togel cerutu4d togel pulsa situs toto toto slot situs togel situs togel bandar togel toto togel situs togel situs bandar togel situs bandar togel situs togel toto togel bo togel toto togel situs togel situs toto situs toto bandar toto macau situs toto situs togel rtp slot toto togel situs toto togel bo togel situs togel terpercaya situs toto sicbo online situs togel toto togel situs toto situs togel situs toto situs toto bandar toto macau toto slot gimbal4d toto slot situs togel situs toto situs togel situs togel situs togel situs togel bo togel toto slot situs toto dadu online slot gacor pengeluaran macau situs toto situs togel situs toto situs toto togel pulsa situs togel situs toto bo togel situs toto situs toto situs togel resmi situs togel situs togel situs togel situs togel situs toto situs toto situs toto resmi situs togel situs togel resmi situs toto toto slot situs toto

Moet je het wondje masseren na het klieven van het tongriempje?

Moet je het wondje bij je baby masseren om teruggroei of verkleving van het tongriempje te voorkomen?

Stel, je baby wordt behandeld vanwege een kort tongriempje.
Met laseren of wegbranden (met elektrotoom) van de tongriem, ontstaat in veel gevallen een ruitvormige wond. Dit zorgt ervoor dat er meer (bewegings)ruimte onder de tong komt. Het duurt 10 dagen voordat het wondje dicht is en 6 weken voordat het volledig geheeld is. Wanneer er enkel een knipje wordt gegeven in het tongriempje, ontstaat er geen ruitvormige wond.


In het kort

    • Massage en stretching onder de tong na een tongriemingreep worden niet aanbevolen.
    • Er is geen goed bewijs dat dit verkleving of teruggroei voorkomt.
    • Bovendien kan massage pijnlijk zijn voor je baby.
    • Focus daarom op herstel, zo nodig pijnstilling en goed drinken.
    • Een preverbaal logopedist of lactatiekundige kan jullie hierbij begeleiden.


Vaak krijg je als ouder het advies om ‘nazorgoefeningen’ te doen. Wat is het doel van deze oefeningen en welke oefeningen worden geadviseerd?

Doel 1. Zorgen dat de wond goed geneest
In de literatuur wordt het zo uitgelegd: bij genezing wil je dat de ‘ruit’ blijft bestaan en daarvoor is nazorg bedoeld. Je houdt de wond als het ware wat langer open zodat de randen van de ruit niet verticaal naar elkaar toe groeien. Om ‘teruggroei’ of ‘verkleving’ van het tongriempje te voorkomen, worden vaak oefeningen aangeraden. Welke oefeningen het zijn, verschilt per behandelaar. Ook online vind je verschillende adviezen. Er zijn ook behandelaren die géén nazorg adviseren.
Vaak is het een combinatie van masseren of stretchen van de wond, de juiste tongpositie in rust uitlokken en ‘tongspelletjes’ zoals oefenen met de tong naar boven, naar voren en naar de zijkant doen. Deze moet je meestal twee tot zes weken na de ingreep blijven doen. Soms wordt gezegd, twee keer per dag, soms zes keer en soms iets er tussenin.

Eerst even over de verkleving/teruggroeien van de tongriem: we weten uit onderzoek dat ongeveer 0,5-1% van de baby’s hier last van heeft na een ingreep. Een wond in de mond herstelt zeer snel en er wordt gezegd dat dit de reden is dat massage nodig is, om te voorkomen dat de wond te snel dichtgroeit. Ik heb echter ook informatie van experts gekregen die aangeven dat er méér littekenweefsel zal ontstaan wanneer je een wond tijdens het genezingsproces ‘stoort’.
Het is dus de vraag of massage en stretching werkelijk zinvol zijn.

Doel 2. De vaardigheden van de baby verbeteren: drinken uit de borst en/of fles en mondmotoriek
Dit is natuurlijk het doel van de ingreep: betere functionele mogelijkheden met de tong!
Hiervoor worden bijvoorbeeld oefeningen aangeraden waarbij de volwassene met de vinger in mond van de baby gaat om de baby te laten zuigen of andere bewegingen met de tong te laten maken.  Ook zijn er oefeningen waarbij de baby bewegingen moet nadoen. Soms worden dit ‘tongspelletjes’ genoemd. Oudere baby’s kunnen ook adviezen krijgen voor (bijt)speeltjes om mee te oefenen.

Voor een pasgeboren baby is de functie van de tong eigenlijk alleen maar: zuigen. Hier moet dus ook de belangrijkste focus liggen. Tijdens het drinken aan de borst, ontstaat er suctie doordat de onderkaak daalt. Hierdoor ontstaat er spanning onder de tong, op de plek waar de tongriem is gekliefd. Dat komt doordat de tong een vacuüm creëert. De tong is verbonden aan de onderkaak en bij het zuigen beweegt de onderkaak naar beneden. Oftewel, het is te beredeneren dat zuigen aan de borst en natuurlijke stretch geeft van het weefsel onder de tong. En wat nu zo mooi is: de melk én het zuigen werken tegelijkertijd kalmerend en pijnstillend.
Bij drinken uit de fles vindt deze stretching eveneens plaats, maar in mindere mate. Dit is omdat de intra-orale druk bij drinken uit de fles anders is dan bij drinken aan de borst (De Groot, 2024).

Het oefenen met de fles of borst en de mondmotoriek, is raadzaam wanneer hierover een hulpvraag bestaat bij de ouders. Dit kan het beste plaatsvinden onder begeleiding van een preverbaal logopedist, of (bij borstvoeding) een lactatiekundige. Individueel advies en begeleiding is hierbij aangewezen.

Wat zijn de ervaringen van ouders met deze nazorg?
De massage van de wond is pijnlijk voor een baby en daardoor logischerwijs naar om te doen voor de ouder en niet bevorderlijk voor de positieve interactie tussen de ouder en de baby. Ongeveer 40 procent van de ouders geeft aan dat ze de geadviseerde massage niet of niet volledig hebben uitgevoerd, vaak omdat het pijnlijk was voor de baby of omdat het lastig uit te voeren was. (Bhandarkar, Dar, Karia & Upadhyaya, 2022, Miller et al, 2025).
In de praktijk hoor ik vaak dat ouders de nazorg niet hebben gedaan omdat ze het naar vonden hun baby pijn te doen. Maar ook dat ouders de nazorg hebben gedaan, terwijl het volledig tegen hun gevoel in ging, omdat ze bang waren dat de ingreep anders ‘voor niets’ zou zijn geweest.

Wat weten we eigenlijk over het nut en de noodzaak van de nazorgoefeningen?
Er wordt vaak gezegd ‘er is te weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan, we weten niet of het nodig is om deze nazorg te doen’. Echter, ik vind dat dit de halve waarheid is. De laatste jaren zijn er namelijk meerdere studies verschenen naar het onderwerp.

In 2022 is er een studie verschenen waarin 632 baby’s zijn betrokken. Als nazorg werd er massage onder de tong geadviseerd, 2x per dag, 7 dagen lang. Er werd geen stretching geaan. Uit dit onderzoek blijkt dat er géén verschil is tussen de groepen die wél en die géén nazorg kregen geadviseerd. In beide groepen dronken evenveel baby’s na de ingreep succesvol aan de borst en er was ook geen significant verschil in het aantal baby’s waarbij de tongriem opnieuw teruggroeide (Bhandarkar, 2022). Valle (2025) onderzocht of het uitvoeren van oefeningen voorspelt of het tongriempje opnieuw vastgroeit of verkleeft. Dit bleek niet het geval.

In de laatste jaren verschenen nog enkele studies naar nazorg of stretching. Deze onderzoeken hebben ieder hun beperkingen, waardoor we te weinig kunnen afleiden uit de conclusies. Bijvoorbeeld omdat 23 procent van de onderzoeksgroep buiten het onderzoek is gelaten (Miller, 2025) of omdat er sprake is van commerciële belangenverstrengeling (Merkel-Walsh, 2024).

Er is géén bewijs dat massage van de wond betere uitkomsten geeft van de behandeling van de tongriem bij een zuigeling (LeFort et al, 2021).

In het artikel van Cook (2025) wordt benadrukt dat zowel voor als na de ingreep de zorg vooral afgestemd moet zijn op de ouder en de baby. Ga in gesprek met je zorgverlener over het plan voor jouw baby.

Mijn advies aan ouders:
1) Win informatie in over het doen van nazorg bij je zorgverleners. Weeg deze informatie af en beslis, wat voor jullie en jullie baby de beste keuze lijkt. De BRAINS-methode kan je helpen bij de afweging. Maak samen een plan wat bij jullie past.
2) Stretching van de tong en massage onder de tong bij baby’s worden niet aanbevolen.
3) Leg de baby frequent live aan de borst na de ingreep. Of: geef de fles, min. 7x per dag. Oefen met een lactatiekundige of preverbaal logopedist om je baby goed te laten aanhappen en zuigen! Dit is de beste en meest passende oefening voor je baby.
4) Geef je baby pijnstilling als je ook maar enigszins denkt dat de baby pijn heeft en geef huid op huidcontact of draag je baby in een draagzak/draagdoek.
5) Overweeg om de sleeping tongue posture hold oefening te doen met je baby tijdens slaap. Link naar Youtube.
6) ‘Bodywork’: een kindermanueel fysiotherapeut, osteopaat of  chiropractor kan de voorwaarden scheppen om je baby op een juiste manier te laten bewegen tijdens de voedingen. Deze behandeling is kan van nut zijn om in te zetten vóór de eventuele tongriem-ingreep en ook daarna.

Waar vind je hulp voor je baby? 
Een preverbaal logopedist brengt de algehele voedingssituatie en mondmotoriek van je kind in kaart, doet een mondonderzoek, maakt een behandelplan en geeft je advies over het verbeteren van voedingsmomenten.  Op www.nvpl.nl kun je een preverbaal logopedist zoeken bij je in de buurt.
Volmondig Logopedie is een praktijk die gespecialiseerd is in preverbale logopedie bij jonge kinderen en heeft locaties in Nijmegen, Lent, Druten, Cuijk, Arnhem en Tiel.

Auteur
Maaske Treurniet MA, preverbaal logopedist en lactatiekundige

Met dank aan
Dank aan Nike Mencke, verloskundige en lactatiekundige, voor haar feedback op de eerste versie van dit artikel. www.roomborstvoeding.nl
Dank aan Karola de Graaf voor het meelezen met de tweede versie van dit artikel. Instagram @debabydoctors 

Eerste verschijningsdatum van dit artikel: 4 februari 2024. Laatste update: 26 september 2026.

Bronnen

Bhandarkar, K. P., Dar, T., Karia, L., & Upadhyaya, M. (2022). Post Frenotomy Massage for Ankyloglossia in Infants-Does It Improve Breastfeeding and Reduce Recurrence?. Maternal and child health journal, 26(8), 1727–1731.

Cook, T., Nolan, E., Tseng, R. J., & Smart, S. (2025). Pre- and Post-Operative Care Protocol for Infants with Tongue-Tie: Clinical and Caregiver Perspectives. International Journal of Orofacial Myology and Myofunctional Therapy, 51(1), 3. https://doi.org/10.3390/ijom51010003

Groot, S. de , Gerven, M. van, Haaften, L. van,, Lagarde, M. & Hulst, K. van, Lagarde, M., Scholten, S., Engel-Hoek, L. van den,  (2024). Eet- en drinkproblemen bij jonge kinderen. Assen: Van Gorcum.

LeFort, Y., Evans, A., Livingstone, V., Douglas, P., Dahlquist, N., Donnelly, B., Leeper, K., Harley, E., & Lappin, S. (2021). Academy of Breastfeeding Medicine Position Statement on Ankyloglossia in Breastfeeding Dyads. Breastfeeding medicine : the official journal of the Academy of Breastfeeding Medicine, 16(4), 278–281.

Merkel-Walsh, R. A., & Overland, L. L. (2024). Clinical Perspectives on Post-Operative Care for Tethered Oral Tissues (TOTs). International Journal of Orofacial Myology and Myofunctional Therapy, 50(2), 1–13. https://doi.org/10.52010/ijom.2024.50.2.2

Miller, J. E., Chung, H. R., Marshall, C. R., Wilhalme, H. M., & West, A. N. (2025). Outcomes of stretching exercises after lingual frenotomy in infants: A prospective, interventional study. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 191, 112280.

Valle-Del Barrio, B., Maya-Enero, S., Prat-Ortells, J., López-Vílchez, M. Á., & Candel-Pau, J. (2025). Readhesion of Tongue-Tie Following Neonatal Frenotomy: Incidence and Impact of Postoperative Exercises in a Prospective Observational Study. Children, 12(8), 971. https://doi.org/10.3390/children12080971

Hoe kan ik mijn peuter voorbereiden op stoppen met de fopspeen?

Veel peuters begrijpen nog niet waarom ouders stoppen met de speen belangrijk vinden. Dat is heel normaal. Een peuter denkt vaak heel anders dan een volwassene. Voor jou gaat het misschien over mondontwikkeling en de tanden. Voor je kind is de speen vooral iets dat fijn, vertrouwd en veilig voelt.

Daarom hoeft je kind niet volledig te begrijpen waarom de speen weggaat. Als ouder mag jij die beslissing nemen. Net zoals je kind niet altijd begrijpt waarom tandenpoetsen nodig is, waarom het een autostoel moet gebruiken of waarom het op tijd naar bed moet.

Dat betekent niet dat je je kind moet overvallen. Het helpt juist om uit te leggen wat er gaat gebeuren. Want je kind heeft de speen al zijn hele leven, en heeft misschien nog nooit eerder gehoord dat hij ooit zal moeten stoppen. Maar je kind hoeft niet overtuigd te zijn, om te kunnen stoppen met de speen.

Wat helpt wel?

Peuters begrijpen vaak meer van een verhaal dan van een uitleg. Het boek Silas slaapt zonder speen is hier perfect voor. Het verhaal sluit aan bij de belevingswereld van peuters en het heeft een positieve insteek.

Daarom werkt dit meestal beter:

  • “Jij gaat jouw speen aan de slinger van Silas hangen.”
  • “We vieren dat je zonder speen gaat slapen.”
  • “Je krijgt een diploma omdat je zo knap bent.”

Voor veel peuters is dat veel begrijpelijker dan een uitleg over tanden of mondmotoriek.

Tips

Houd de uitleg kort
Gebruik eenvoudige woorden en herhaal dezelfde boodschap.

Vertel wat er gaat gebeuren
Peuters vinden voorspelbaarheid prettig.

Bereid je kind voor
Neem ongeveer 14 dagen de tijd om je kind voor te bereiden op het stoppen met de speen. De aftelkalender in het boek Silas slaapt zonder speen, helpt hierbij.

Maak er iets positiefs van
Leg de nadruk op het feestje, de speenslinger en de grote stap die je kind gaat zetten.

Accepteer dat je kind het misschien niet eens is
Begrijpen en accepteren zijn twee verschillende dingen.

Blijf rustig en duidelijk
Je hoeft niet steeds opnieuw te onderhandelen of uit te leggen.

Onthoud

Je kind hoeft niet eerst te begrijpen waarom stoppen belangrijk is. Het belangrijkste is dat jij vertrouwen hebt in de beslissing en je kind liefdevol begeleidt tijdens deze stap.

Mijn kind is heel erg afhankelijk van zijn speen… Hoe kunnen we dan stoppen?

Er zijn meerdere vormen van afhankelijkheid.
Sommige kinderen zijn fysiek afhankelijk van de speen. Zij gebruiken het zuigen om rustig te worden in hun lijf of juist om zichzelf actiever te maken. Dit zijn vaak kinderen die bijvoorbeeld ook moeilijk stil kunnen zitten, veel wiebelen of juist vaak hangerig zijn.
Sommige kinderen zijn emotioneel afhankelijk van de speen. Dat merk je doordat het kind bij emoties (boos, verdrietig, bang) direct om zijn speen vraagt.
En soms is het niet zozeer afhankelijkheid, maar een sterke gewoonte. Ze pakken hem automatisch tijdens tv-kijken, in de auto, bij vermoeidheid of zodra ze thuiskomen. Dan is er niet altijd sprake van een sterke emotionele of lichamelijke behoefte. De speen hoort gewoon bij vaste momenten van de dag.

Een geruststelling: Een kind dat erg afhankelijk lijkt van de speen, kan vaak toch stoppen. Een kind dat heel afhankelijk is van de speen, heeft vaak wel meer ondersteuning nodig om te stoppen met de speen.

Algemene tip
Bereid je kind voor
Praat vooraf over het afscheid van de speen. Lees boekjes en vertel wat er gaat gebeuren. Het boek Silas slaapt zonder speen kan hier goed bij helpen. Het komt met een aftelkalender om twee weken toe te leven naar het afscheid. Hier vind je het boek. 

Tips bij fysieke afhankelijkheid (prikkelverwerking)

Kijk naar de behoefte achter de speen
Heeft je kind behoefte aan rust, beweging, nabijheid of afleiding? Probeer daarop aan te sluiten. Sommige kinderen moeten langzaam ‘afschalen’ voor het slapen gaan. Dan passen activiteiten zoals voorlezen, een fijne massage en zingen. Sommige kinderen hebben juist éérst een actieve activiteit nodig, om daarna rustig te worden. Dan passen activiteiten zoals stoeien, een kussengevecht of even lekker dansen. Voor nabijheid is knuffelen met papa of mama natuurlijk ideaal. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.
Kom je er niet uit en zie je meer problemen met prikkelverwerking bij je kind? Een kinderfysiotherapeut of -ergotherapeut kan een sensorisch profiel van je kind maken en adviezen geven over de prikkelverwerking.

Tips bij emotionele afhankelijkheid

Verwacht emoties
Verdriet, boosheid of protest horen erbij. Dat betekent niet dat stoppen mislukt.

Bied extra troost aan
Een knuffel, een verhaaltje, samen op schoot of een liedje helpen vaak beter dan je denkt. En onthoud: verdriet is niet erg, zolang het kind maar niet alleen gelaten wordt met het verdriet en getroost wordt. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.

Tips bij een sterke gewoontevorming
Houd vaste routines aan
Een voorspelbare dag geeft houvast. Dat is extra belangrijk als de speen weggaat.

Blijf consequent
Hoe duidelijker de afspraak, hoe sneller je kind begrijpt wat de nieuwe situatie is.

Hoe weet ik of mijn kind klaar is om te stoppen met de speen?

Veel ouders vragen zich af of hun kind er wel klaar voor is. Dat is een begrijpelijke vraag, want je wilt graag dat stoppen soepel verloopt. Toch is er iets belangrijks om te weten: Je kind hoeft niet zelf te besluiten dat het tijd is om te stoppen. Als ouder mag jij die beslissing nemen.
Net zoals je bepaalt wanneer je kind in bed gaat, tanden poetst of in de autostoel zit, mag je ook bepalen wanneer de speen weggaat.

Wanneer is een goed moment?

Kies bij voorkeur een rustige periode.

Stel stoppen liever uit als je kind:

  • ziek is
  • net verhuisd is
  • een broertje of zusje heeft gekregen
  • aan een nieuwe opvang of school begint

Maar wacht ook niet eindeloos op het perfecte moment. Dat bestaat vaak niet.


Zijn er signalen dat je kind er klaar is?

Soms wel. Bijvoorbeeld als je kind:

  • de speen steeds minder gebruikt
  • af en toe zelf zonder speen gaat slapen
  • je uitleg steeds beter begrijpt
  • opmerkt dat andere kinderen al gestopt zijn met de speen.

Maar veel kinderen laten deze signalen niet zien en dat betekent niet dat stoppen onmogelijk is. Wachten tot je kind zelf zegt dat de speen weg mag, werkt meestal niet.

Vraag jezelf af: “Ben ik als ouder klaar om consequent te stoppen met de speen?”
Dat is vaak belangrijker dan de vraag of je kind er klaar voor is. Met jouw steun, duidelijke afspraken en wat extra aandacht kunnen veel peuters meer dan je denkt.

Wanneer begin je met lepelvoeding? Alles wat je moet weten.

Je zit met je baby op schoot te eten. Je baby kijkt aandachtig mee en grijpt misschien zelfs naar je lepel. En dan denk je: Is dit het moment? Kan ik al starten met hapjes?

Je hoort verschillende adviezen en dat maakt het verwarrend. In dit blog geef ik je een helder antwoord, zodat jij met vertrouwen kunt starten met hapjes bij je baby.

In het kort:

  • Start met lepelvoeding tussen 4 en 6 maanden. Kijk vooral naar signalen van je baby.
  • Let op tekenen van klaar zijn: interesse in eten, mond openen, hoofd goed recht houden.
  • Begin klein: 1–2 theelepels gladde hapjes, naast de melkvoeding. Oefenen staat centraal.
  • Wacht niet langer dan 6 maanden. Te laat starten maakt leren eten lastiger.
  • Volg je baby: stop bij afkeer, maak het gezellig en bouw rustig op.

Wanneer begin je met lepelvoeding?

De meeste baby’s zijn tussen 4 en 6 maanden toe aan lepelvoeding.

Maar, leeftijd is niet het belangrijkste. Kijk voor naar je baby. Is je baby er klaar voor? Dan kun je rustig beginnen met heel kleine hoeveelheden tussen de 4 en 6 maanden. Wacht niet langer dan tot 6 maanden, want dan kan leren eten lastiger worden.

Waarom lijkt het advies soms tegenstrijdig?

Je hoort vaak twee dingen:

  • “begin tussen de 4 en 6 maanden”
  • “wacht tot 6 maanden”

Dat lijkt misschien tegenstrijdig. De World Health Organization  (WHO) adviseert: geef tot 6 maanden uitsluitend melk. Het Voedingscentrum en consultatiebureau in Nederland zeggen: start tussen 4 en 6 maanden.

Hoe zit het dan? Beiden bedoelen nagenoeg hetzelfde:

  • tot 6 maanden is het niet de bedoeling dat hapjes de melkvoedingen gaan vervangen
  • hapjes zijn enkel om te oefenen
  • je bouwt het langzaam op

Je baby hoeft dus niet meteen te eten. Je baby begint met léren eten.

Hoe weet je of je baby er klaar voor is?

Let op deze signalen:

  • je baby kan zijn hoofd goed recht houden in de stoel waarin hij zit of ligt
  • je baby toont interesse in eten
  • je baby opent de mond bij het zien van een lepel

Zie je dit? Dan kun je starten.

Zie je dit nog niet? Wacht nog even. Maar begin wel uiterlijk als je baby 6 maanden is.

Hoe begin je met lepelvoeding?

Begin met kleine hapjes. Eén of twee theelepeltjes is al voldoende.

Zo pak je het aan:

  • kies een rustig moment op de dag
  • zorg dat je baby niet te moe is
  • vaak is een halfuur na de borst- of flesvoeding een goed moment
  • begin met gladde hapjes, zelfgemaakt of kant en klaar
  • Leg je baby in halfliggende houding in een stoeltje of op schoot

 

Veelgemaakte fouten en twijfels

Te vroeg starten:

Je baby is nog niet klaar, met als gevolg frustratie of weigeren. Het wordt geen positieve ervaring.

Te lang wachten:

Na 6 maanden is het goed om te gaan oefenen. Er is een gevoelige leeftijd voor het leren eten en die ligt tussen 4 en 12 maanden.

Te snel opbouwen in hoeveelheden:

Melk mag de hoofdvoeding zijn tot 12 maanden. Er is dus geen haast met het vervangen van melkvoedingen. Laat eten leuk zijn, en om te oefenen. Focus in het begin nog niet op de hoeveelheid.

Praktische tips

* Begin klein
Geef kleine hapjes: 1 of 2 theelepeltjes is al genoeg

* Varieer
Geef verschillende smaken, bijvoorbeeld dingen die je zelf ook eet

* Volg je baby
Draait je baby weg? Stop dan. Ga op een ander moment weer verder.

* maak het gezellig
Samen eten werkt beter!

Hoe past dit binnen de eetontwikkeling?

Lepelvoeding is een belangrijke stap. Je kind gaat van zuigen, naar meer bewust doorslikken. Je baby leert ook om de lippen te gebruiken om af te happen.

Hierna volgen:

  • stukjes eten
  • leren kauwen
  • zelfstandig eten

Wil je het grotere plaatje snappen?
Lees dan ook onze pagina over eetontwikkeling.

Wil je hier stap voor stap hulp bij?

Twijfel je nog?
Of merk je dat het niet soepel gaat?

In de Hapklare oudercursus word je stap voor stap geholpen door Maaske (preverbaal logopedist).

Je leert:

  • wanneer je wat aanbiedt
  • wat een goede zithouding is
  • hoe je problemen voorkom

Bekijk de Hapklare oudercursus van Volmondig Logopedie

 

Oefenen met de fles bij borstvoeding

Wekelijks zien wij in onze praktijk baby’s die niet meer snappen hoe ze uit de fles moeten drinken. Dat geeft vaak veel stress. Er zijn ook nog steeds ouders die van niemand hebben gehoord dat je tijdig moet gaan oefenen met het flesje.

Dit probleem is vaak te voorkomen, wanneer je goed weet hoe je kunt oefenen met de fles.

Geef je borstvoeding? Dan zijn dit handige tips.

  • Begin na 4 tot 6 weken te oefenen met een flesje. Op deze leeftijd helpen de voedingsreflexen je kindje om uit een fles te leren drinken.
  • Blijf daarna 3-4x per week met de fles oefenen (elke 2e dag) om de vaardigheid te behouden
  • Lukt het even wat minder goed? Oefen dan vaker met de fles, geef bijvoorbeeld tijdelijk elke dag een fles.

Wat is een handig moment om te oefenen?

  • Het moment is niet zo belangrijk, kies een moment dat praktisch is voor jullie.

Hoe kom je aan melk om mee te oefenen?

  • Op of rond het voedingsmoment van je kind, kolf je wat melk af. Je kunt bijvoorbeeld één borst afkolven, dat in een flesje geven en daarna je baby nog de andere borst laten drinken.

Welke fles kun je het beste gebruiken?

  • Kies de fles die je handig vindt, of die je toch al in huis hebt. Begin met de kleinste maat speen die erbij hoort (bijvoorbeeld 0, 1 of S).

Wat kun je doen als het flesje niet goed lukt?

Lees ons artikel ‘Wat kun je doen als je borstgevoede baby de fles weigert?’

Eetontwikkeling bij jonge kinderen

Je baby weigert de fles, je kind duwt de lepel weg of spuugt stukjes uit. Je peuter eet héél selectief.

Misschien denk je: Eet mijn kind wel goed? Is dit nog normaal?

Je bent niet de enige! Veel ouders twijfelen over het eten van hun baby of peuter.

Het lastige hieraan is: elk kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. Het is niet zo makkelijk te zeggen wat nog normaal is of wanneer je actie moet ondernemen.

Op deze pagina krijg je overzicht. Je leert hoe eetontwikkeling verloopt en wat jij vandaag al kunt doen.

In het kort:

  • Eetontwikkeling verloopt in stappen: melk → hapjes → stukjes → kauwen → zelfstandig eten en drinken. Elk kind ontwikkelt in eigen tempo.
  • Begin met lepelvoeding tussen 4 en 6 maanden. Let op signalen zoals interesse in eten en goede houding.
  • Start met stukjes rond 6–8 maanden. Wacht niet te lang, oefenen is belangrijk.
  • Kieskeurig eten bij peuters is vaak normaal. Maak eten ontspannen en zonder druk.
  • Twijfel je of is er stress of weinig vooruitgang? Vraag op tijd hulp bij eetproblemen.

Hoe verloopt de eetontwikkeling?

Een kind leert eten door veel te oefenen. De mijlpalen volgen zichzelf snel op in het eerste jaar van een baby!

Elke fase bouwt voort op de vorige:

  • melk drinken (uit borst of fles)
  • gladde hapjes eten van een lepel
  • zachte stukjes verwerken
  • leren kauwen
  • zelfstandig eten en drinken

Het ene kind heeft hier meer moeite mee dan het andere kind. Ik zeg weleens dat sommige kinderen natuurtalentjes en anderen hebben wat meer tijd nodig. Dat betekent helemaal niet dat er iets aan de hand is! Sommige kinderen hebben gewoon meer oefening nodig om de skills onder de knie te krijgen. En dat is helemaal niet erg! Jij kunt je kind helpen om het tóch positief te houden. Plezier hebben in eten is op de lange termijn het allerbelangrijkste! Het geeft helemaal niks als je baby een paar maanden later de overstap maakt van melk naar vaste voeding.

Van borstvoeding naar fles

Soms wil je overstappen van borstvoeding naar de fles. Of een moeder wil haar werk combineren met borstvoeding. Dan komt vaak de vraag:
hoe zorg ik dat mijn baby óók goed uit de fles leert drinken?

Bij borstvoeding in combinatie met de fles zie je vaak:

  • weigeren van de fles / niet snappen hoe de fles werkt
  • huilen bij het aanbieden van de fles
  • kleine beetjes drinken uit de fles

Praktische tips:

  • begin tussen de 4 en 6 weken na de geboorte te oefenen met een flesje
  • oefen regelmatig, zodat je kindje niet vergeet hoe de fles werkt
  • kies een fles die jij handig vindt, maar wissel niet te vaak van fles.

Bekijk ons artikel over oefenen met de fles:
[volgt]
Bekijk ons artikel over ‘Wat doe je als een borstgevoede baby niet uit de fles drinkt‘?

Van melk naar lepel

Op een gegeven moment start je baby met hapjes eten. De vraag is vaak: wanneer begin je met lepelvoeding?

Je begint met hapjes tussen de 4 en 6 maanden. Kijk vooral naar je eigen kind.

Let op signalen:

  • interesse in eten
  • het hoofd goed in het midden kunnen houden tijdens liggen in een stoeltje
  • de ergste krampjes zijn afgenomen

Praktische tips:

  • maak de voeding in het begin helemaal glad
  • gebruik een smal, plat lepeltje
  • varieer met verschillende smaken

Meer weten? Lees ons artikel ‘Wanneer begin je met lepelvoeding? Alles wat je moet weten.‘

Van glad naar stukjes

Veel ouders vinden dit spannend: voor het eerst stukjes (of stukken) eten geven.
Tussen de 6 en 8 maanden start je met zachte stukjes. Wacht je te lang? Dan wordt het lastiger om het te leren. Baby’s hebben namelijk een transverse tongreflex, die hen helpt bij het leren eten van stukjes.

Je ziet soms:

  • kokhalzen
  • stukjes uitspugen
  • alleen glad willen eten

Praktische tips:

  • begin met makkelijk kauwbaar voedsel
  • zachte, pletbare structuren of smeltbare voeding zijn makkelijk kauwbaar
  • je kunt kleine stukjes voeren, of je kind zelf vuistgrote stukken laten eten

Leren kauwen

Kauwen is een motorisch vaardigheid. Daarom moet je kind vooral veel en vaak oefenen om het te leren.

Hoe leert een kind kauwen?

  • er komt voedsel in de mond en de tong brengt het voedsel tussen de kaken
  • in het begin sabbelt je kind nog grotendeels
  • na oefenen op verschillende structuren, zie je echt kauwen ontstaan

Praktische tips:

  • geef voedingsmiddelen die je kind al kán eten
  • af en toe kokhalzen hoort bij het leerproces
  • schrik niet als je kind het voedsel in het begin nog uit de mond laat vallen na het kauwen

Drinken uit beker of rietje

Rond de 10 maanden, wil je langzaamaan beginnen met afbouwen van de flesjes. Je wilt je kindje leren drinken uit een beker.

Praktische tips:

  • begin met oefenen met een beker, wanneer je kindje zelfstandig kan zitten
  • een speciale peuterbeker kan handig zijn voor de overgang van fles naar beker
  • drinken uit de beker vergt oefening

Bekijk onze rietjesbekertest (€2,99) en de RVS rietjesbekertest. Of koop de cursus Boost de mondmotoriek van je kind, waar je een overzicht krijgt van alle soorten peuterbekers.

Wat is normaal eetgedrag?

Vanaf ongeveer 15-18 maanden worden veel kinderen kieskeuriger. Het hoort bij de normale ontwikkeling. Je peuter heeft minder voedingsstoffen nodig dan een baby en door neofobie (angst voor onbekend eten) kan eten spannend zijn als het er anders uitzien dan je kind gewend is.

Wat kun je zelf al doen:

  • Maak het eetmoment gezellig en besteed weinig aandacht aan wat er wordt gegeten
  • Zorg dat je kind altijd iets te kiezen heeft tijdens de maaltijd
  • Laat je kind zelf bepalen óf en hoeveel het wil weten, jij bepaalt wat er op tafel staat

Praktische tips:

  • Bied bij elke maaltijd uit elk deel van de Schijf van 5 iets aan. Dus bijvoorbeeld ook wat fruit of rauwkost bij de lunch.
  • Eet in het bijzijn van je kind, zodat je het goede voorbeeld geeft.

Fases in eetontwikkeling

Leren eten gaat zelden in een rechte lijn. De ontwikkeling gaat soms met sprongen en soms staat het even stil. Zeker als je kind veel nieuwe dingen leert of juist ziek is geweest. Soms vraag je je misschien af: Is dit een fase of een probleem?

Een fase herken je vaak aan:

  • een tijdelijke terugval
  • wisselende dagen
  • geen stress bij het kind

Een probleem zie je bij:

  • langdurig weigeren
  • spanning of angst bij de ouder of het kind
  • weinig vooruitgang

Praktische tips:

  • kijk naar het geheel, niet één dag
  • vertrouw je gevoel
  • trek op tijd aan de bel

Wat kun je zelf doen?

Twijfel je over de eet- en drinkontwikkeling van je kind? Blijf er niet te lang mee rondlopen.
Je kunt hier hulp bij krijgen! Veel mensen hebben nog nooit gehoord van preverbale logopedie. Maar een preverbaal logopedist is helemaal gespecialiseerd in drinken, eten en mondmotoriek van jonge kinderen.

Kijk welke stap bij jou past:

  • Meer informatie over eten en drinken lezen (bijv. op de website van het Voedingscentrum)
  • Stel je vraag over je kind bij het consultatiebureau
  • Verzamel kennis over het ondewerp door een online cursus, bekijk de cursussen van de Volmondig Academy
  • Of vraag persoonlijk advies

Bij Volmondig Logopedie vind je betrouwbare hulp. Je kunt je kind aanmelden via deze link.
We helpen je persoonlijk en met volle aandacht.

Mijn baby ademt door de mond. Moet ik me zorgen maken en wat kan ik doen?

Ademen door de neus is gezonder, voor iedereen. Dus ook voor je baby. Toch zie je misschien dat je baby soms de mond open heeft. Is dit een probleem?

Hier kun je op letten:

  • Ademt je baby echt door de mond? Soms hoor je de baby door de mond ademen, soms zit de neus dan ook verstopt. Maar vaak ademt je baby gewoon keurig door de neus.
  • Wanneer ligt je baby met de mond open? Jonge baby’s hebben nog minder spierkracht. In hun hele lijfje, dus ook in hun gezicht en mond. En als ze diep in slaap vallen, ontspannen ze volledig. En de onderkaak is nogal zwaar, die kan dan naar beneden zakken, waardoor de mond opent. Dus, ligt je baby in diepe slaap met de mond open? Dan hoort dat er een beetje bij. Maak je geen zogen. Natuurlijk kun je altijd proberen de mond te sluiten, want zo leert je baby gaandeweg dat de mond beter dicht kan zijn, ook tijdens het slapen.
  • Ligt de tong van je baby hoog, of laag in de mond? Als je baby een speen gebruikt, ligt de tong onder de speen, dus laag. Als je baby geen speen gebruikt, kan het zijn dat de mond (bijna) gesloten is, maar de tong toch laag in de mond ligt. Trek zachtjes aan de onderkaak van je baby om het te controleren. Als de tong hoog ligt, kun je onder de tong kijken. Als de tong laag ligt, zie je ‘m onderin de mond liggen.

Wat kun je zelf doen:

Sluit de mond van je baby wanneer je hem ziet liggen met open mond. Je mag dit steeds blijven herhalen. Het kan een tijd duren, maar uiteindelijk zal je baby leren dat de mond dicht hoort.

Heeft je baby óók problemen met drinken? Of maak je je zorgen? Dan is er mogelijk wel iets aan de hand met de mondmotoriek. Een preverbaal logopedist kan met je meekijken. Volmondig Logopedie heeft locaties in Nijmegen, Lent, Arnhem, Tiel, Druten en Cuijk.
En op www.nvpl.nl staat een zoekkaart waar je in heel Nederland een preverbaal logopedist kunt vinden bij jou in de buurt.

Mijn baby kokhalst bij de hapjes. Is dit normaal? En wat kan ik doen?

De overgang van melk naar hapjes en van hapjes naar stukjes, is even wennen voor je baby. In het begin zal hij soms kokhalzen. De kokhalsreflex is een beschermingsreflex, die eigenlijk waarschuwt: “pas op, er zit iets op mijn tong wat ik misschien niet kan doorslikken. “. De keel trekt samen en de tong maakt bewegingen naar voren, om het eten weer terug naar voren te duwen. Zo kan je baby het uitspugen of opnieuw proberen door te slikken.

Na een tijdje oefenen, leert je baby. Zo weet zijn lijf ook steeds beter wanneer het nodig is om te kokhalzen en wanneer niet. Meer dan de helft van de baby’s kokhalst in het begin als hij iets nieuws eet. Na een maand kokhalzen de meeste baby’s nauwelijks meer.

Als je baby kokhalst, help je hem het beste door zelf rustig te blijven. Zijn lijfje doet het werk, jij hoeft niets te doen. Het ziet er niet prettig uit, maar het is niet gevaarlijk. Je kunt het zien als een nuttig leerproces.

Soms is het wel verstandig om hulp in te schakelen, als je baby veel kokhalst. Zoek hulp van een preverbaal logopedist als:

  • Je nauwelijks vooruitgang ziet na meer dan 4 weken
  • Je geen manieren kunt vinden om het eten voor je baby plezierig te maken
  • Je baby al het eten weigert

Bij Volmondig Logopedie kun je terecht in Nijmegen, Lent, Tiel, Arnhem, Druten en Cuijk of online. Je kunt je kind aanmelden via deze link.
Op www.nvpl.nl vind je een zoekkaart om een preverbaal logopedist in jouw buurt te vinden.

“Hoe kan ik de speen afleren bij mijn peuter?”

De fopspeen. Een fantastisch hulpmiddel voor baby’s, maar niet meer zo goed voor de mondmotoriek en de tandjes van je peuter.

Afscheid nemen van de speen is niet altijd makkelijk. Je kind wil niet slapen zonder speen. Bij het afleren van de speen, huilt je peuter.  Gevoelsmatig weet je zelf wel wanneer de tijd rijp is om de speen te gaan afbouwen. Kies een periode waarin je tijd hebt om je kind extra te troosten. Op de website van Volmondig Logopedie staan meerdere artikelen over de fopspeen en ook op Instagram (@maaske_volmondiglogopedie) vind je veel informatie.

Stoppen met de fopspeen kan op een positieve manier! Het boek Silas slaapt zonder speen helpt hierbij.

In dit vrolijke boek wordt de fopspeen niet veroordeeld. Het kind wordt juist enthousiast gemaakt voor alles wat hij kan met zijn mond zónder speen.
Samen met je kind probeer je alles uit. Zo werkt het boek heel verbindend en kindgericht. Er zit ook een kalender bij (met stickers!), zodat je kind duidelijk ziet wanneer de speen weggaat. Voorspelbaarheid helpt voor peuters.

Al vele peuters zijn dankzij dit boek gestopt met de speen. En veel kinderen willen het boek daarna nog heel vaak lezen!

Bestel het boek voor € 14,95 via deze link: https://www.volmondiglogopedie.nl/webshop