Week zonder speen

• Vraag jezelf af: “Ben ik als ouder klaar om consequent te stoppen met de speen?”
  Dat is vaak belangrijker dan de vraag of je kind er klaar voor is. Met jouw steun, duidelijke afspraken en wat extra aandacht kunnen veel peuters meer dan je denkt.

  Natuurlijk zijn er wel signalen dat je kind er klaar voor is. Bijvoorbeeld als de speen steeds vaker uit de mond valt tijdens het slapen. Maar veel kinderen laten deze signalen niet zien en stoppen is dan tóch mogelijk.

  Lees ook het artikel: Hoe weet ik of mijn kind klaar is om te stoppen met de speen?

Dat is heel normaal. Veel peuters begrijpen nog niet waarom ouders stoppen met de speen belangrijk vinden. Een peuter denkt vaak heel anders dan een volwassene. Voor jou gaat het misschien over de mondontwikkeling en de tanden. Voor je kind is de speen vooral iets dat fijn, vertrouwd en veilig voelt.

Daarom hoeft je kind niet volledig te begrijpen waarom de speen weggaat. Als ouder mag jij die beslissing nemen. Net zoals je kind niet altijd begrijpt waarom tandenpoetsen nodig is, waarom het een autostoel moet gebruiken of waarom het op tijd naar bed moet.

Dat betekent niet dat je je kind moet overvallen. Het helpt juist om uit te leggen wat er gaat gebeuren. Je kind is tenslotte al zijn hele leven gewend aan de speen. Hij heeft misschien nog nooit bedacht dat hij ooit moet stoppen met de speen! Maar verwacht niet dat je kind eerst overtuigd moet raken, voordat je kunt stoppen.

Lees ook het uitgebreide artikel: Hoe kan ik mijn peuter voorbereiden op stoppen met de fopspeen?

Nee, zeker niet. We horen veel succesverhalen van kinderen die tussen de 6 en 11 maanden al gestopt zijn met de speen. Je kunt bijvoorbeeld merken dat de speen vaak uit de mond valt en je vaak de speen terug moet geven aan je kind. Vaak gaat je kind dan rustiger slapen als hij niet meer gewend is aan een speen. De natuurlijke zuigbehoefte is ook al afgenomen bij 6 maanden. Als je kind ouder wordt, is hier nog meer gewend geraakt aan zijn speen en krijgt hij een sterkere eigen mening. Stoppen bij 2 of 3 jaar is dus vaak niet makkelijker dan bij 1 jaar.

Er zijn meerdere vormen van afhankelijkheid.

Sommige kinderen zijn fysiek afhankelijk van de speen. Zij gebruiken het zuigen om rustig te worden in hun lijf of juist om zichzelf actiever te maken. Dit zijn vaak kinderen die bijvoorbeeld ook moeilijk stil kunnen zitten, veel wiebelen of juist vaak hangerig zijn.
Sommige kinderen zijn emotioneel sterk afhankelijk van de speen. Dat merk je doordat het kind bij emoties (boos, verdrietig, bang) direct om zijn speen vraagt.
En soms is het niet zozeer afhankelijkheid, maar een sterke gewoonte. Ze pakken hem automatisch tijdens tv-kijken, in de auto, bij vermoeidheid of zodra ze thuiskomen. Dan is er niet altijd sprake van een sterke emotionele of lichamelijke behoefte. De speen hoort gewoon bij vaste momenten van de dag.

Een geruststelling: Een kind dat erg afhankelijk lijkt van de speen, kan vaak toch stoppen. Een kind dat heel afhankelijk is van de speen, heeft vaak wel meer ondersteuning nodig om te stoppen met de speen.

Algemene tip:
Bereid je kind voor
Praat vooraf over het afscheid van de speen. Lees boekjes en vertel wat er gaat gebeuren. Het boek Silas slaapt zonder speen kan hier goed bij helpen. Het komt met een aftelkalender om twee weken toe te leven naar het afscheid.

Lees ook het uitgebreide artikel met tips over fysieke en emotionele afhankelijkheid en  gewoontevorming: Mijn kind is heel erg afhankelijk van zijn speen… Hoe kunnen we dan stoppen?

De speen heeft een functie voor je kind. Hij heeft aangeleerd om de speen te gebruiken voor bijvoorbeeld troost, rustig worden, in slaap vallen, etc. Afscheid nemen van de speen betekent ook andere manieren van troost aanleren. Daar heeft je kind in het begin meer hulp bij nodig van een volwassene. Dat is niet erg, maar je moet er vaak wel wat extra tijd en aandacht aan geven.

Zuigen werkt kalmerend en troostend. Je kind heeft dus geleerd om de speen te gebruiken als troost, om rustig te worden of in slaap te vallen. Het is ook een gewoonte geworden om op die momenten de speen te gebruiken. Kinderen hechten (net als alle mensen eigenlijk) aan gewoonten en rituelen.

Tussen de drie en zes maanden neemt de natuurlijke zuigbehoefte al flink af. Soms kunnen kinderen dan al stoppen, en anders is bijvoorbeeld tussen de negen en twaalf maanden ook een goed moment, omdat de tanden dan doorkomen. Is jouw kindje deze leeftijd al voorbij, dan geldt: hoe eerder je kunt stoppen, hoe beter.