Er zijn meerdere vormen van afhankelijkheid.
Sommige kinderen zijn fysiek afhankelijk van de speen. Zij gebruiken het zuigen om rustig te worden in hun lijf of juist om zichzelf actiever te maken. Dit zijn vaak kinderen die bijvoorbeeld ook moeilijk stil kunnen zitten, veel wiebelen of juist vaak hangerig zijn.
Sommige kinderen zijn emotioneel afhankelijk van de speen. Dat merk je doordat het kind bij emoties (boos, verdrietig, bang) direct om zijn speen vraagt.
En soms is het niet zozeer afhankelijkheid, maar een sterke gewoonte. Ze pakken hem automatisch tijdens tv-kijken, in de auto, bij vermoeidheid of zodra ze thuiskomen. Dan is er niet altijd sprake van een sterke emotionele of lichamelijke behoefte. De speen hoort gewoon bij vaste momenten van de dag.
Een geruststelling: Een kind dat erg afhankelijk lijkt van de speen, kan vaak toch stoppen. Een kind dat heel afhankelijk is van de speen, heeft vaak wel meer ondersteuning nodig om te stoppen met de speen.
Algemene tip
Bereid je kind voor
Praat vooraf over het afscheid van de speen. Lees boekjes en vertel wat er gaat gebeuren. Het boek Silas slaapt zonder speen kan hier goed bij helpen. Het komt met een aftelkalender om twee weken toe te leven naar het afscheid. Hier vind je het boek.
Tips bij fysieke afhankelijkheid (prikkelverwerking)
Kijk naar de behoefte achter de speen
Heeft je kind behoefte aan rust, beweging, nabijheid of afleiding? Probeer daarop aan te sluiten. Sommige kinderen moeten langzaam ‘afschalen’ voor het slapen gaan. Dan passen activiteiten zoals voorlezen, een fijne massage en zingen. Sommige kinderen hebben juist éérst een actieve activiteit nodig, om daarna rustig te worden. Dan passen activiteiten zoals stoeien, een kussengevecht of even lekker dansen. Voor nabijheid is knuffelen met papa of mama natuurlijk ideaal. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.
Kom je er niet uit en zie je meer problemen met prikkelverwerking bij je kind? Een kinderfysiotherapeut of -ergotherapeut kan een sensorisch profiel van je kind maken en adviezen geven over de prikkelverwerking.
Tips bij emotionele afhankelijkheid
Verwacht emoties
Verdriet, boosheid of protest horen erbij. Dat betekent niet dat stoppen mislukt.
Bied extra troost aan
Een knuffel, een verhaaltje, samen op schoot of een liedje helpen vaak beter dan je denkt. En onthoud: verdriet is niet erg, zolang het kind maar niet alleen gelaten wordt met het verdriet en getroost wordt. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.
Tips bij een sterke gewoontevorming
Houd vaste routines aan
Een voorspelbare dag geeft houvast. Dat is extra belangrijk als de speen weggaat.
Blijf consequent
Hoe duidelijker de afspraak, hoe sneller je kind begrijpt wat de nieuwe situatie is.
Over de auteur