Categorie Archief Fopspeen- en duimzuigen en mondmotoriek

Veel peuters begrijpen nog niet waarom ouders stoppen met de speen belangrijk vinden. Dat is heel normaal. Een peuter denkt vaak heel anders dan een volwassene. Voor jou gaat het misschien over mondontwikkeling en de tanden. Voor je kind is de speen vooral iets dat fijn, vertrouwd en veilig voelt.

Daarom hoeft je kind niet volledig te begrijpen waarom de speen weggaat. Als ouder mag jij die beslissing nemen. Net zoals je kind niet altijd begrijpt waarom tandenpoetsen nodig is, waarom het een autostoel moet gebruiken of waarom het op tijd naar bed moet.

Dat betekent niet dat je je kind moet overvallen. Het helpt juist om uit te leggen wat er gaat gebeuren. Want je kind heeft de speen al zijn hele leven, en heeft misschien nog nooit eerder gehoord dat hij ooit zal moeten stoppen. Maar je kind hoeft niet overtuigd te zijn, om te kunnen stoppen met de speen.

Wat helpt wel?

Peuters begrijpen vaak meer van een verhaal dan van een uitleg. Het boek Silas slaapt zonder speen is hier perfect voor. Het verhaal sluit aan bij de belevingswereld van peuters en het heeft een positieve insteek.

Daarom werkt dit meestal beter:

• “Jij gaat jouw speen aan de slinger van Silas hangen.”
• “We vieren dat je zonder speen gaat slapen.”
• “Je krijgt een diploma omdat je zo knap bent.”

Voor veel peuters is dat veel begrijpelijker dan een uitleg over tanden of mondmotoriek.

Tips

Houd de uitleg kort
Gebruik eenvoudige woorden en herhaal dezelfde boodschap.

Vertel wat er gaat gebeuren
Peuters vinden voorspelbaarheid prettig.

Bereid je kind voor
Neem ongeveer 14 dagen de tijd om je kind voor te bereiden op het stoppen met de speen. De aftelkalender in het boek Silas slaapt zonder speen, helpt hierbij.

Maak er iets positiefs van
Leg de nadruk op het feestje, de speenslinger en de grote stap die je kind gaat zetten.

Accepteer dat je kind het misschien niet eens is
Begrijpen en accepteren zijn twee verschillende dingen.

Blijf rustig en duidelijk
Je hoeft niet steeds opnieuw te onderhandelen of uit te leggen.

Onthoud

Je kind hoeft niet eerst te begrijpen waarom stoppen belangrijk is. Het belangrijkste is dat jij vertrouwen hebt in de beslissing en je kind liefdevol begeleidt tijdens deze stap.

Er zijn meerdere vormen van afhankelijkheid.
Sommige kinderen zijn fysiek afhankelijk van de speen. Zij gebruiken het zuigen om rustig te worden in hun lijf of juist om zichzelf actiever te maken. Dit zijn vaak kinderen die bijvoorbeeld ook moeilijk stil kunnen zitten, veel wiebelen of juist vaak hangerig zijn.
Sommige kinderen zijn emotioneel afhankelijk van de speen. Dat merk je doordat het kind bij emoties (boos, verdrietig, bang) direct om zijn speen vraagt.
En soms is het niet zozeer afhankelijkheid, maar een sterke gewoonte. Ze pakken hem automatisch tijdens tv-kijken, in de auto, bij vermoeidheid of zodra ze thuiskomen. Dan is er niet altijd sprake van een sterke emotionele of lichamelijke behoefte. De speen hoort gewoon bij vaste momenten van de dag.

Een geruststelling: Een kind dat erg afhankelijk lijkt van de speen, kan vaak toch stoppen. Een kind dat heel afhankelijk is van de speen, heeft vaak wel meer ondersteuning nodig om te stoppen met de speen.

Algemene tip
Bereid je kind voor
Praat vooraf over het afscheid van de speen. Lees boekjes en vertel wat er gaat gebeuren. Het boek Silas slaapt zonder speen kan hier goed bij helpen. Het komt met een aftelkalender om twee weken toe te leven naar het afscheid. Hier vind je het boek. 

Tips bij fysieke afhankelijkheid (prikkelverwerking)

Kijk naar de behoefte achter de speen
Heeft je kind behoefte aan rust, beweging, nabijheid of afleiding? Probeer daarop aan te sluiten. Sommige kinderen moeten langzaam ‘afschalen’ voor het slapen gaan. Dan passen activiteiten zoals voorlezen, een fijne massage en zingen. Sommige kinderen hebben juist éérst een actieve activiteit nodig, om daarna rustig te worden. Dan passen activiteiten zoals stoeien, een kussengevecht of even lekker dansen. Voor nabijheid is knuffelen met papa of mama natuurlijk ideaal. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.
Kom je er niet uit en zie je meer problemen met prikkelverwerking bij je kind? Een kinderfysiotherapeut of -ergotherapeut kan een sensorisch profiel van je kind maken en adviezen geven over de prikkelverwerking.

Tips bij emotionele afhankelijkheid

Verwacht emoties
Verdriet, boosheid of protest horen erbij. Dat betekent niet dat stoppen mislukt.

Bied extra troost aan
Een knuffel, een verhaaltje, samen op schoot of een liedje helpen vaak beter dan je denkt. En onthoud: verdriet is niet erg, zolang het kind maar niet alleen gelaten wordt met het verdriet en getroost wordt. Het kan zijn dat je tijdelijk weer wat langer bij je kind moet blijven zitten, zodat hij rustig in slaap valt.

Tips bij een sterke gewoontevorming
Houd vaste routines aan
Een voorspelbare dag geeft houvast. Dat is extra belangrijk als de speen weggaat.

Blijf consequent
Hoe duidelijker de afspraak, hoe sneller je kind begrijpt wat de nieuwe situatie is.

Veel ouders vragen zich af of hun kind er wel klaar voor is. Dat is een begrijpelijke vraag, want je wilt graag dat stoppen soepel verloopt. Toch is er iets belangrijks om te weten: Je kind hoeft niet zelf te besluiten dat het tijd is om te stoppen. Als ouder mag jij die beslissing nemen.
Net zoals je bepaalt wanneer je kind in bed gaat, tanden poetst of in de autostoel zit, mag je ook bepalen wanneer de speen weggaat.

Wanneer is een goed moment?

Kies bij voorkeur een rustige periode.

Stel stoppen liever uit als je kind:

• ziek is
• net verhuisd is
• een broertje of zusje heeft gekregen
• aan een nieuwe opvang of school begint

Maar wacht ook niet eindeloos op het perfecte moment. Dat bestaat vaak niet.

Zijn er signalen dat je kind er klaar is?

Soms wel. Bijvoorbeeld als je kind:

• de speen steeds minder gebruikt
• af en toe zelf zonder speen gaat slapen
• je uitleg steeds beter begrijpt
• opmerkt dat andere kinderen al gestopt zijn met de speen.

Maar veel kinderen laten deze signalen niet zien en dat betekent niet dat stoppen onmogelijk is. Wachten tot je kind zelf zegt dat de speen weg mag, werkt meestal niet.

Vraag jezelf af: “Ben ik als ouder klaar om consequent te stoppen met de speen?”
Dat is vaak belangrijker dan de vraag of je kind er klaar voor is. Met jouw steun, duidelijke afspraken en wat extra aandacht kunnen veel peuters meer dan je denkt.