Artikelen - Pagina 3 van 3 - Volmondig Logopedie

Het afbouwen van de fopspeen bij een kind vanaf 1,5 jaar

Vanaf 1 jaar is het zuigen aan een fopspeen vooral een gewoonte geworden. Vanaf ongeveer 1,5 jaar (maar wisselend per kind!) kun je kinderen wat beter uitleggen waarom het belangrijk is dat ze gaan stoppen met de fopspeen. En dat helpt om succes te behalen!

Hoe kun je stoppen met de fopspeen? (Let op, dit zijn enkel tips en ideeën om je te helpen, kies vooral wat bij jou en je kind past, en pas dingen zo nodig aan!)

Ben je al gestopt met de fopspeen, maar zie je nog een “gat” tussen de tanden van je kind? Of zit hij veel met de mond open? Ademt hij door de mond of snurkt hij? Dan is de online cursus over mondmotoriek voor je peuter, misschien iets voor jullie! Klik hier voor meer informatie.

Begin met je kind uit te leggen waarom het stoppen belangrijk is. Een fopspeen kreeg hij toen hij een baby was. Maar nu kan hij al veel andere dingen met zijn mond, die leuker zijn dan zuigen. Bijvoorbeeld op een toeter blazen, kaarsjes uitblazen, boterhammen eten en kusjes geven!
Vraag aan je kind of hij denkt dat hij zonder speen kan, of met minder speen en hoe/wanneer dan.
Je kunt beginnen om af te spreken dat de speen alleen nog voor bepaalde momenten is (bijvoorbeeld in bed). Geef de speen een vaste plek (buiten bereik van het kind) en geef de fopspeen alleen op de afgesproken momenten.
Sommige kinderen willen het zonder speen proberen, spreek dan af wat je kunt doen met de speen (spenen). Ideeën zijn bijvoorbeeld: geef ze weg aan een kleine baby, stuur ze op naar Babypiet (of stop ze in de schoen), gooi ze in de prullenbak, hang ze in een spenenboom, etc.
Als je kind het erg moeilijk vindt, kun je werken aan een alternatief ritueel. Bijvoorbeeld een knuffeltje of doekje dat bij de speen “hoort”. Als de speen na een tijdje weggaat, kan dit knuffeltje wél blijven en vindt een kind daar vaak nog veel troost aan.
Ook hier kan een iets ouder kind zelf ideeën over geven: wat gaat helpen als je het moeilijk vindt zonder speen?
Als je kind zonder speen gaat slapen, geef dan extra veel knuffels en blijf eventueel wat langer bij je kind zitten de eerste avonden. Het kan 1-2 uur langer duren voor je kind in slaap valt, maar de ervaring leert dat dit 2-3 avonden duurt en je kind daarna makkelijker in slaap valt zonder speen.
De Machouyou is een hulpmiddel voor kinderen vanaf 2 jaar. Ik heb deze uitgeprobeerd en beoordeeld. Vermoedelijk helpt deze weinig bij de mondmotoriek. Wel vinden kinderen ‘m leuk en aantrekkelijk (‘een ring met een diamant!’. Sommige kinderen vinden het in de praktijk makkelijker om hun speen weg te doen, als de Machouyou ervoor in de plaats komt. Echter, doorgaans lukt het prima zonder Machouyou.
Besluit je toch een Machouyou te proberen, zorg dan het liefst dat die ook snel weer gestopt wordt.
Een kleine beloning (bijvoorbeeld een leuke activiteit als het gelukt is), kan soms werken om het
Ontwerp zonder titel – 1
laatste zetje te krijgen bij kinderen die eraan toe zijn om met de speen te stoppen.
Je kunt denken aan een sticker voor elke nacht zonder speen. Na ongeveer 1,5 week kun je de beloning in het vooruitzicht stellen, dan is het slapen zonder speen een gewoonte geworden.
Maak foto’s! Op het moment dat je met de speen stopt, en na ongeveer 2 maanden. Zie je dat je kindje dan nog veel met de mond open zit en/of de tong tussen de tanden houdt bij het slikken, vraag dan eens advies aan je tandarts. Mogelijk kan logopedie aan te raden zijn voor jouw kind.

Het vrolijke voorleesboek Silas slaapt zonder speen helpt bij het stoppen met de speen. Er zit een aftelkalender bij met stickers. Koop het boek hier voor € 14,99.

Hoe kan ik een fopspeen het beste gebruiken?

Een fopspeen heeft veel voordelen: het kan een prematuur helpen om te leren zuigen aan borst of fles. Het werkt pijnstillend, kalmerend, zelfregulerend en het helpt bij het inslapen en doorslapen.

Echter, de grootste zuigbehoefte bij een baby is al na 2-3 maanden weg en neemt gedurende het eerste levensjaar verder af. Daarna kan het zuigen een gewoonte worden. Het is dan moeilijker om de fopspeen af te bouwen. En als een kind op oudere leeftijd nog op een fopspeen zuigt, kán dat op lange termijn gevolgen hebben voor de mondmotoriek, het gebit en de spraak. Óf dit gebeurt, is van veel factoren afhankelijk. Het is dus niet te voorspellen.

In dit artikel leg ik uit hoe je vanaf het begin een fopspeen zó kunt gebruiken, dat de schadelijke gevolgen beperkt blijven.

Verantwoord speengebruik bij een baby

Wanneer je pasgeboren baby wil zuigen, geef je het liefst de borst of een fles. Is dat geen optie, dan kun je je baby op je vinger laten zuigen of een fopspeen geven. Geef de speen nooit om een voeding uit te stellen. Geef de speen dus enkel na de voeding.
Zodra je kindje rustig is geworden, haal je de speen weer uit de mond. Stop je pink in de mondhoek om het vacuüm te verbreken.
Daarna sluit je de mond van de baby en zorg je dat de tong weer tegen het gehemelte gaat liggen. Dit doe je door de kaken te sluiten en daarna bij het zachte gedeelte onder de kin, de tong naar boven te duwen. Het wordt voorgedaan op dit filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=Qb-TO-ZvNEM
Zodra je merkt dat je baby de speen begint uit te spugen, of deze niet goed meer pakt, is dit een teken dat je baby de speen minder nodig heeft. Geef de speen nu dus ook minder vaak. Je zult merken dat je kind zichzelf al beter kan kalmeren. En als hij wakker is, zal hij nu zijn eigen handjes en speelgoed gaan ontdekken.
Misschien kan je baby nu al zonder speen. Probeer in elk geval de speen helemaal weg te laten voordat je baby één jaar is.

Verantwoord speengebruik bij kinderen vanaf één jaar

Heeft jouw dreumes/peuter nog een fopspeen, of doet hij aan duimzuigen, vingerzuigen of fanatiek zuigen op bijvoorbeeld een knuffel?

Laat de fopspeen in bed of sta je kind alleen toe in bed te zuigen.
Bied óók een ander ritueel aan, bijvoorbeeld een knuffel of speendoekje. Deze “mascotte” helpt later om makkelijker afscheid te nemen van de speen.
Haal de speen/vinger/knuffel uit de mond zodra je kind eenmaal slaapt. Sluit de mond en zorg voor een hoge tongpositie zoals hierboven bij 3) uitgelegd wordt.
Lukt dit niet, werkt dan eerst overdag aan het sluiten van de mond.
Wat hierbij kan helpen is dat je kindje regelmatig drinkt uit een rietje en blaasspelletjes speelt zoals bellen blazen of propjes papier wegblazen.
Je bepaalt zelf het moment om de fopspeen af te bouwen, eventueel in overleg met je kind. Het verdient sterk de voorkeur dat de fopspeen helemaal gestopt wordt, uiterlijk op de derde verjaardag van je kind.

Leren eten en drinken aan de hand van mijlpalen

In Vakblad Vroeg, editie zomer 2022, verscheen dit artikel door Maaske Treurniet.

Klik hieronder op de cover van het tijdschrift, om het artikel (.pdf) te lezen.

Welke fles werkt écht bij flesweigeren?

Lange tijd was mijn standpunt: flesweigeren komt NIET door de soort fles of speen die je gebruikt. Het heeft dus ook geen zin om veel verschillende flessen/spenen te proberen.
Echter, de laatste tijd hebben we in onze praktijk écht bovengemiddeld veel succes met één fles, namelijk deze.

Let op: de fles van 160 ml komt standaard met een speen S. Echter de klantenservice van Lansinoh heeft mij verteld dat de M-speen langzamer loopt dan de S-speen. Toch hebben sommige ouders de ervaring dat de S langzamer loopt dan de M. Ik adviseer om aan het begin een XS-speen mee te bestellen, omdat de fles vrij snel loopt. N.B. de fles van 240 ml komt standaard met een M-speen.

Keuzewijzer gewone bekers

Wat is de beste beker om je baby of dreumes te leren drinken uit een gewone beker?

De beste beker is… gewoon een beker! Een plastic beker, een glas, een kopje… Iets wat al in huis is. Een goede budget-optie en ook vriendelijk voor het milieu, er is tenslotte al genoeg plastic in de wereld.

Waar kun je op letten bij het kiezen van een beker uit je keukenkast voor je baby?
– De beker is het liefst niet te wijd. Kies een wat kleinere, smallere beker. (Het is voor ons ook niet handig om uit een emmer te drinken).
– Kies een doorzichtige beker of glas. Je kunt dan beter zien waar het water in de beker zit, zodat je niet te grote slokjes aan je kind geeft.
– Een omgekrulde rand helpt om de lippen en tong juist te positioneren
– Zorg dat de beker stevig genoeg is. Uit heel dun glas, zou je baby per ongeluk een stuk kunnen bijten. Dat is niet veilig.

Waarom zou je dan toch een speciale babybeker gebruiken?

een speciale babybeker heeft soms oren, zodat je baby die makkelijker kan vasthouden
een babybeker kun je dichtdraaien en lekdicht meenemen als je onderweg bent
het deksel zorgt ervoor dat de baby makkelijker kan doseren (= minder water in z’n nek giet)

Zitten er ook nadelen aan speciale babybekers?
Ja! Veel babybekers vragen een andere motoriek dan het drinken uit een gewone beker. Je kindje leert daardoor dus minder snel om uit een gewone beker te drinken.
Een voorbeeld hiervan zijn de meeste 360 graden bekers, waarop een kindje moet bijten/zuigen op de rand.

Welke babybeker gebruikt wél de juiste techniek voor het leren drinken uit een beker?

Ik kwam in mijn zoektocht op de Mepal Mio beker. Deze beker kun je dicht draaien en lekvrij meenemen. Wanneer je ‘m open draait, kun je hem langzamer of sneller laten lopen. De techniek die de baby gebruikt, is dezelfde als bij een echte beker. Maar door het deksel, kan een baby wel makkelijker doseren zonder dat de hele beker meteen op z’n kop gehouden kan worden.

Het enige nadeel is dat de neus soms tegen het deksel aan komt. En daarnaast heb ik begrepen dat de beker kapot kan vallen als je kind hem op de grond gooit. Bij ons is dat echter nog niet gebeurd.

Ook Difrax heeft een zeer handige beker, genaamd de Lovi Genius. Door het deksel in de beker, loopt het water er langzaam uit. Maar kinderen kunnen ‘m wel makkelijk vasthouden door de handvatten.

Is je kindje al wat ouder, en mag de beker wat wijder zijn? Dan is de CanDo cup handig. Hij ziet er wel heel bijzonder uit… maar door zijn drie poten valt hij niet snel om. Je kindje kan ‘m goed vasthouden aan twee poten, en met de derde poot kun je helpen sturen. Verder giet je kind niet te snel teveel melk naar binnen doordat de rand wat naar binnen gekruld is. Ik heb deze beker uitgebreid getest bij mijn eigen kinderen, en wij vonden ‘m handig. Behalve in de vaatwasser en in de kast dan ;-). Het is namelijk nogal een groot en onhandig ding.

Hier vind je artikelen over allerlei onderwerpen die te maken hebben met drinken, eten en communiceren bij kinderen tussen 0 en 2 jaar.

Op ons Instagramaccount vind je nog meer interessante posts en verhalen, ook in de highlights: @maaske_volmondiglogopedie